Birleşik Arap Emirlikleri’nin (BAE), Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü’nden (OPEC) ve OPEC+ koalisyonundan ayrılma kararı, küresel enerji dinamiklerinde önemli bir değişim yaratıyor. Suudi Arabistan ve Irak’tan sonra örgütün en büyük üçüncü petrol üreticisi olan BAE’nin bu hamlesi, petrol arzı, dağıtımı ve fiyatlaması üzerinde etkili olacak pek çok tartışmayı da beraberinde getiriyor. Enerji politikaları uzmanı Mühdan Sağlam, BAE’nin bu kararında Yemen ve İran arasındaki mevcut gerilim, Hürmüz Boğazı’ndaki kriz ve OPEC kotalarının etkili olduğunu vurguladı. Sağlam, BAE’nin 2030 yılına kadar petrol üretimini 5 milyon varil seviyesine çıkarmak için 120 milyar dolarlık yatırım yaptığını ifade ederek, “Hürmüz Boğazı açıldığında, BAE en yüksek kapasiteleriyle piyasaya dönmek istiyor. Ancak OPEC, bu konuda kısıtlayıcı bir tutum sergiliyor. Savaştan sonra BAE’nin üretimini hızlı bir şekilde artırdığını, Hürmüz’den Kızıldeniz’e ve oradan da Aşkelon hattıyla İsrail üzerinden petrol dağıtımına geçtiğini göreceğiz. Ayrıca Asya’daki üreticilerle bire bir sözleşmeler imzalayarak kotaları aşmayı hedeflediklerini düşünüyorum. Bu ayrılığın Körfez İşbirliği Örgütü’nde de önemli yansımaları olacaktır. Artık tek bir Körfez yok” değerlendirmesinde bulundu.
Dünya ham petrol fiyatlarında büyük bir dalgalanma olasılığının düşük olduğunu düşünen Prof. Sinan Alçın, bölgede savaş öncesinde birikmiş 20 trilyon dolarlık sermaye bulunduğunu, bu miktarın dünya servetinin yüzde 6’sını oluşturduğunu belirtti. Alçın, likit varlıkların hızla güvenli limanlara yöneldiğini, likit olmayan varlıklarda ise hızlı değer kayıplarının yaşandığını ifade etti. Alçın, “Körfez ülkeleri artık her biri kendi bacağından asılan bir ekonomik strateji benimsemek zorunda kalacak” dedi ve BAE’nin Batı sermayesiyle daha yakın ilişkiler geliştirmek için adımlar atacağını öngördü.
Ekonomist Arda Tunca, BAE’nin bu “sarsıcı” kararının, ülkenin “petrol sonrası çağa” hazırlandığını gösterdiğini belirtti. Tunca, “BAE, geçen yıl Trump’ın ziyaretinde yapay zeka veri merkezleri konusunda önemli anlaşmalar imzaladı. OPEC’ten bağımsız bir şekilde yeni bir dönem için hazırlık yapmak, arz ve fiyatlama stratejilerinde esneklik sağlamak istiyor. Ayrıca, bu hafta başında Pakistan’ın BAE’den 3,5 milyar dolarlık alacak talep etmesi, bu kararın arka planında yatan bir başka faktör olabilir” şeklinde konuştu.
