Berlin’de Yeşiller Partisi, “Sovyet anıtlarının tarihsel bağlamda değerlendirilmesi ve siyasi araçsallaştırmadan korunması” başlıklı bir önergeyi eyalet parlamentosuna sundu. Önerge, Kültür, Katılım ve Demokrasi Teşviki Komisyonu’na yönlendirildi. Yeşiller, Berlin Senatosu’ndan Sovyet anıtlarına dair kapsamlı bir plan geliştirilmesini talep ediyor. Önergede, bu anıtların “canlı bir hafıza kültürü” çerçevesinde yeniden ele alınması ve siyasi amaçlarla kullanılmasının engellenmesi gerektiği vurgulanıyor. Ayrıca, anıtların “tek taraflı biçimde Stalinist Sovyetler Birliği’nin tarih anlayışını yansıttığı” iddia ediliyor.
Anıtların geleceğini etkileyecek bu önerge, mevcut hukuki durumun yanı sıra Almanya’nın savaş mezarlıklarını koruma yükümlülüklerini de göz önünde bulunduruyor. Anıtların etrafına bilgilendirme panoları konulması, dijital anlatım formatlarının oluşturulması ve eğitim programlarının geliştirilmesi gibi öneriler de metinde yer alıyor. Yeşiller, Kızıl Ordu’nun farklı etnik gruplardan oluşan yapısının daha belirgin hale getirilmesini ve anıtların siyasi istismarının önlenmesine yönelik önlemler alınmasını talep ediyor.
Önergenin içeriğinde, Sovyet anıtlarının özellikle 8 ve 9 Mayıs anma etkinliklerinde siyasi tartışmaların odak noktası haline geldiğine dikkat çekiliyor. Ancak öneriye karşı çıkanlar, bu girişimin Nazi Almanyası’na karşı kazanılan zaferi ve Berlin’in Kızıl Ordu tarafından kurtarılmasını gölgeleme riski taşıdığını savunuyor. Kültür Komisyonu’nda, daha önce Sovyet anıtlarına yönelik düzenlemeleri destekleyen eski İçişleri Senatörü Andreas Geisel gibi isimler de bulunuyor. Ayrıca, 2022 yılında Tiergarten’daki Sovyet Anıtı önünde bulunan tankların kaldırılmasını isteyen CDU’lu Stefanie Bung da komisyonda yer alıyor.
Bu önergeye en sert tepkilerden biri BSW milletvekili Alexander King’den geldi. King, Yeşiller’in girişimini “rövanşizm” olarak nitelendirerek, Berlin’in Kızıl Ordu tarafından özgürleştirildiğini ve anıtlardaki değişikliklerin tarihsel hafızayı çarpıtacağını öne sürdü. Berlin’deki Sovyet anıtları, son yıllarda Ukrayna savaşı, Rusya ile ilişkiler ve Avrupa’daki tarihsel hafıza tartışmaları çerçevesinde yeniden gündeme geliyor. Yeşiller’in önergesi, anıtların sadece korunması değil, nasıl anlatılması ve hangi tarihsel bağlamda değerlendirilmesi gerektiği konusunda yeni bir siyasi tartışma ortamı oluşturdu.
